سيد محمد كمره اى
مقدمه 42
روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى )
مركب نوشته شده است . كمرهاى در اين يادداشتها كه به صورت روزانه ثبت نموده و بعدها هيچگونه دخل و تصرفى در آنها نكرده است ، تمام فعاليتهاى روزانه خود ، گفتهها ، شنيدهها و احساسات خويش و ساير رخدادهاى مهم را به رشته تحرير كشيده است . بنابراين مطالعه اين يادداشتها كه فاصله زمانى حدودا پنج سالهاى ( از 1335 تا 1340 قمرى ) را دربر مىگيرد خواننده را دقيقا به فضاى آن روزها و سالها كشانده و با واقعيت حوادث اين مقطع تاريخى كشور آشنا مىسازد . كمرهاى در بيان حوادث و وقايع انصاف قابلتوجهى نشان داده و حتى از ثبت نظرات مخالفان و حرفها و سخنان نيشدار آنان نيز دريغ نكرده است . « جامع نگرى » نيز يكى ديگر از ويژگىهاى اين يادداشتها است ، به صورتى كه نويسنده حتى از ثبت خبر چاى خوردن روزانه ، نوع غذاهاى مصرفى براى شام و ناهار ، دعواهاى خانوادگى خود و . . . نيز كوتاهى نكرده . 2 . تعدادى دفتر كه در آنها صورت دخلوخرج روزانه به صورت دقيق ثبت شده است . ميزان دقت اين حساب و كتابها تا آنجاست كه هزينههاى زير نيز از قلم نيفتاده است : عيدى به مصدق السلطنه ، روزنامه رعد ، روزنامه رهنما ، نوار گيوهء احمد ، حمام ننه اسماعيل ، قپان تيرها ، فقير ، سرقت از حبيب در حرم عبد العظيم ، پول قلب [ تقلبى ] اعانه به تاراج [ زدگان ] اروميه ، جريمه در كميسرى نمره 4 ، سيرك [ رفتن ] احمد و . . . در اين دفاتر تمامى هزينهها جداجدا براى هرروز ثبت شده و در پايان يك سال ، جمع هزينه سالانه به دست آمده است . در حاشيهء صفحات اين دفاتر ، حوادث مهم و قابلتوجه نيز به صورت كوتاه درج شدهاند . اهميت اين دفاتر علاوهبراينكه آيينه تمام نمايى از جزئيات زندگى يك فرد متوسط ايرانى در نيمه اول قرن سيزدهم قمرى را در برابر ما قرار مىدهد ، در اين است كه جاى خالى يادداشتهاى روزانه كمرهاى را كه تا 16 آذر 1299 ش بيشتر در دسترس نيست تا حدودى پر مىكند و رابطه خواننده با وى را تا روزهاى آخر عمرش برقرار نگاه مىدارد . 3 . علاوه بر دفترهاى يادشده ، چند دفتر متفرقه نيز موجود است كه نوعا به اين مسائل پرداخته است : دفترچه مطالبات و امانات توشقانئيل و صورت ارسال مراسلات 1333 ق ، صورت مطالبات و محاسبات همشيره و ورثه مرحوم مساوات و غيره ، صورت حسابهاى متفرقه و صورتحساب مخارج به